امروز : سه شنبه ۴ آذر ۱۳۹۹ ساعت : ۱:۲۲ AM
یادداشت عبارت
به یاد پروفسور داریوش شایگان

معمار گفتگوی تمدن ها رفت/ مردی برای تمام فصول / از چاپ آثار در کتب درسی ۲۱کشور جهان تا گمنامی در سرزمین پدری / مرا ببخش که هیچ گُهی نشدم

داریوش شایگان در فرانسه+عبارت
    -     کد خبر: 30911
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۷/۱/۲|۱۳:۱۶
⁩متاسفانه شایگان در ایران درک نشد و مقامش آنچنان که بود به مردم معرفی نشد. مردی که رمانش به زبان فرانسوی برتر از همه فرانسوی ها کتاب سال شد در ایران کم مانده بود به جاسوسی متهم شود.

عبارت ـ عالین نجاتی: ⁩غمم شمردنی و گفتنی نیست. احساس تهی شدن می‌کنم. خاطرات پرهیجان جوانی مثل تیغی تیز در حدقه چشمانم فرو می‌رود و خجالت میکشم از چیزی که هستم به جای آنچه قرار بود باشم.
این خجالت کشیدن آزارم نمی‌دهد، دارد جانم را آرام آرام میگیرد و حالا مرگ داریوش شایگان ضربه آخر است بر این پیکر نیمه جان افسرده که دارد کنج خانه‌ای ۶۰ متری در مازندران خاک می‌خورد و مجبور است هرروز با کسانی کلنجار برود که فرق موز و‌موزه را ‌نمی دانند و تمام هم و غمشان این است عکسشان بزرگتر چاپ شود.
من حتماً گناهی بزرگ مرتکب شده‌ام که از بهشت کتاب ومراوده با روشنفکران ایرانی به برزخ روزنامه نگاری دراستانی پرت شدم که آدمی ۱۳۰کیلویی با کم‌ترین فهم ازحقیقت جهان می‌تواند ۵رسانه داشته باشد.

⁩قرار بود مثل داریوش شایگان شوم،جایزه نوبل ببرم،بهترین مجموعه شعر معاصر ایران را بنویسم و... اما بدل به چه شدم، حتی خودم نمیدانم!
نخستین بار که روی پرفروغ شایگان را دیدم تنها ۱۷ سال داشتم، ۲۸ساعت به انتظار نشستم تا پروفسور به خانه برگردد و بتوانم مرد رویاهایم،نویسنده و الگوی بزرگ تفکر را ببینم.او برایم مصداق حکیمی بود که نور چشمش تاریک ترین بخش عجیب ترین کتاب ها را روشن می‌کرد.
اصلأ به عشق او سراغ زبان فرانسه رفتم، سعی میکردم مثل او لباس بپوشم. ۲۰ روز پولم را جمع می‌کردم تا بتوانم دسته گلی زیبا به عمارتش بفرستم و یکبار خوب به یاد دارم آنقدر گرسنگی کشیدم تا موفق شدم از شهرکتاب تجریش برایشان نسخه اصلی سمفونی شماره پنج آنتوان بروکنر را که توسط دویچه گرامافون منتشر شده بود بخرم.

⁩آن روز در ۱۷ سالگی وقتی از راه رسید فرصت زیادی نداشتم، تنها یک سوال از کتاب ادیان و مکاتب فلسفی هند پرسیدم و باب آشنایی مان باز شد.
از آن روز فصل تازه ای از حیات من آغاز شد.
دلبسته او شدم، من با او بود که فهمیدن بتهوون و باخ و راخمانینوف موسیقیدان هستند نه سیاوش قمیشی.
با او بود که آموختم اگر می‌خواهم زیبا بیاندیشم و زیبا ببینم باید چگونه دیدن رودن و مونه و موندریان را بیاموزم.

من بعد از شایگان به ارزش فاکنر و سالینجر و پروست پی بردم و با ایشان بود که مرز جنون هلدرلین و تراکل را یافتم.

⁩شایگان اعجوبه‌ای تکرارنشدنی و معلمی بی نظیر بود. چه درس‌گفتارهای بی نظیرش که مملو از اطلاعات بکر بود، چه پیشنهادهای بدیعش که زمینه ساز جریان هایی تازه میشد.

شاید اگر او جهان هولوگرافیک تالبوت را در یک کتابفروشی قدیمی در نیویورک پیدا نمی‌کرد و آن را برای ترجمه به داریوش مهرجویی نمی‌داد امروز تصور فلاسفه ذهن ما هنوز در عطش طیران شیخ مقتول می‌سوخت.

بی‌شک کتاب ادیان و مکاتب فلسفی هند او هنوز اصلی ترین مرجع شناخت ما ایرانی ها از هندوستان به شدت پیچیده است.

⁦⁩او در آمیزش افق ها به زبانی ساده و بی تکلف باب آشنایی با حقیقت پسامدرن را می‌گشاید و همان راهی را هموار می‌کند که در دیدارهای کربن و علامه طباطبایی آموخته بود.

شایگانِ جوان بعنوان مترجم میان علامه و کربن می‌نشست و چه فرصتی بهتر از این برای درک جهان تشیع!

آسیادربرابرغرب بی‌شک نخستین اثر محکم و چارچوب مند در باره مواجهه شرق با غرب است، کتابی که با گذشت ۴ دهه از انتشارش هنوز هم خریدار دارد و اگر کسی آن را نخوانده باشد نمی‌تواند تصویر درستی از رودررویی شرق و غرب داشته باشد.

شاید برجسته ترین خدمت او به ایران طرح گفتگوی تمدن ها بود که سیدمحمد خاتمی و کشورمان را جهان به شهرت بالایی رساند و از ایران و ایرانی چهره ای صلح دوست و تفکر محور به نمایش گذاشت. شایگان که عاشق دوستی نسل ها و فرهنگ ها بود پیشنهاد گفتگوی تمدن ها را مطرح کرد و ایران توانست یک سال را در جهان به این عنوان نامگذاری کند.

⁩متاسفانه شایگان در ایران درک نشد و مقامش آنچنان که بود به مردم معرفی نشد. او حتی توسط شریعتمداری روزنامه کیهان و برخی مثلاً تحلیل‌گران روزنامه جوان و از این دست شبنامه‌ها متهم ردیف اول غرب‌زده گی و فریب جوانها بود.

مردی که رمانش به زبان فرانسوی برتر از همه فرانسوی ها کتاب سال شد در ایران کم مانده بود به جاسوسی متهم شود.

نظریات، بخش هایی از رمان مشهورش و عقایدش در حوزه عرفان شرقی در کتاب درسی ۲۱ کشور جهان که عمده آنها جوامع مترقی اند چاپ شده و آموزش داده می‌شود، اما بعید میدانم ۱٪ دانش آموزان ایران حتی اسم او را شنیده باشند چه رسد به اینکه اثری از او بخوانند.
چه خوب شد که چندسال قبل و درهنگام حیاتش در #کتاب_هفته مطلبی مفصل درباره او نوشتم و حداقل اندکی از دینم به استاد ادا شد.

درباره شایگان هرچه بگویم کم است. اشک امانم نمیدهد، بغضی دوبرابر درشت ترین گردوی شهمیرزادی گلویم را گرفته ‌و با اینکه انتظار درگذشت او را داشتم و حتی بیمارستان به دیدارش رفتم اما نمیدانم چرا دلم نمی‌خواهد رفتنش را باور کنم!

خداحافظ ای استاد یگانه حروف
ای زیبنده کلمات و ای آفتاب نوروزی
خداحافظ ای مرد آسمان
ای فرصت جهان
ای انگیزه کاتبان
ای طلعت زمان
ای داریوش شایگان ( رضی الله عنه)

.............................................................

 

زندگینامه کوتاه داریوش شایگان


داریوش شایگان در سال ۱۳۱۴ در تهران زاده شد. پدرش بازرگان ایرانی و مادرش از اهالی گرجستان بود.

در تهران به مدرسهٔ کاتولیک سن‌لویی که دروسش به زبان فرانسه تدریس می‌شد رفت و بعد از آن برای تحصیل به خارج از کشور رفت و با اخذ درجه دکترا در رشته هندشناسی در سال ۱۳۴۷ به ایران بازگشت و به تحقیقات خود پیرامون ادیان به‌ویژه ادیان هندی ادامه داد که حاصل آن کتابی دو جلدی بود به نام «ادیان و مکتب‌های فلسفی هند» که از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شد.

شایگان پیش از آن دیدگاه‌های نظری‌اش را در کتاب«آسیا در برابر غرب» منتشر ساخته بود که همچنان از کتاب‌های مهم در حوزه اندیشه معاصر ایرانی است. او همچنین چند سال بعد کتاب «بت‌های ذهنی و خاطره‌های ازلی» را انتشار داد.

تصوف و هندوئیسم (آیین هندو و عرفان اسلامی بر مبنای کتاب مجمع البحرین نوشته داراشکوه ترجمه به فارسی توسط جمشید ارجمند)،افسون زدگی جدید، هویت چهل تکه و تفکر سیار»، ترجمه فاطمه ولیانی،بینش اساطیری، (نشر اساطیر)،پنج اقلیم حضور (نشر فرهنگ معاصر)، در جستجوی فضاهای گمشده (نشر فرزان روز)،نگاه شکسته، ترجمه علیرضا منافزاده، نشر فرزان روز از دیگر آثار او به شمار می‌رود.

علاوه بر آثاری که شایگان نوشت دو کتاب مهم نیز به زندگی و آثارش پرداخته‌اند که اولی زیر آسمان‌های جهان است که گفت وگویی بلند است از سوی رامین جهانبگلو که با شایگان انجام شده و انتشارات فرزان روز منتشر کرده است.

آمیزش افق‌ها کتاب دیگری است که گلچین و منتخبی از آثار گذشته شایگان است که به کوشش محمد منصور هاشمی به همراه مقدمه‌ای طولانی از سوی نشر فرزان روز منتشر شده است.

او برنده معتبرترین جایزه کتاب در فرانسه شده بود، رمان وی آنقدر نثر قدرتمندی داشت که حتی فرانسوی ها نیز نتوانستند در زبان مادری شان با وی رقابت کنند.

شایگان از خانواده‌ای متمول می‌آمد به همین خاطر مشکلی برای اداره زندگی اش نداشت و اکثر عمرش را به مطالعه، سفر و نوشتن گذراند.


📚 کتاب‌ها:
▫️آسیا در برابر غرب
▫️ادیان و مکتب‌های فلسفی هند در ۲ جلد
▫️تصوف و هندوئیسم (آیین هندو و عرفان اسلامی بر مبنای کتاب مجمع البحرین نوشته داراشکوه ترجمه به فارسی توسط جمشید ارجمند)
▫️افسون زدگی جدید، هویت چهل تکه و تفکر سیار، ترجمه فاطمه ولیانی
▫️زیر آسمان‌های جهان، گفتگوی رامین جهانبگلو و شایگان، ترجمه نازی عظیما
▫️بت‌های ذهنی و خاطره‌های ازلی، انتشارات امیرکبیر
▫️سرزمین سراب‌ها
▫️انقلاب دینی چیست؟
▫️آمیزش افق‌ها
▫️بینش اساطیری، نشر اساطیر
▫️پنج اقلیم حضور، نشر فرهنگ معاصر
▫️در جستجوی فضاهای گمشده، نشر فرزان روز
▫️نگاه شکسته، ترجمه علیرضا منافزاده، نشر فرزان روز
▫️جنون هشیاری (ترجمه)، نوشته ایو بونفوا، مؤسسه فرهنگی پژوهشی نشر نظر، ۱۳۹۴
▫️فانوس جادویی زمان، نشر فرهنگ معاصر، ۱۳۹۶

 

عبارت را دنبال کنید...

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال

نظرات ارسال شده

محمد زاده
سه شنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷ - ۰۸:۰۰
پس سید محمد خاتمی چه می شود
پربازدیدترین