امروز : دوشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۷ ساعت : ۲:۰۶ AM

جدیدترین اثر محمد حنیف منتشر شد/ آیا رئالیسم جادویی در ایران پیشینه دارد؟

ریالیسم جادویی
    -     کد خبر: 34289
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۷/۶/۱|۲۲:۰۴
جدیدترین اثر محمد حنیف با نگاهی به رئالیسم جادویی و زمینه‌های آن در ایران منتشر شد.

عبارت:«بومی‌سازی رئالیسم جادویی در ایران» به کوشش محمد و محسن حنیف از سوی انتشارات علمی و فرهنگی روانه بازار نشر شد. نویسندگان در این اثر تلاش دارند تا با بررسی برخی از آثار پژوهشگران و پایان‌نامه‌های فارسی و لاتین، ابعاد مختلف رئالیسم جادویی را به مخاطب خود معرفی کنند. از دیگر ویژگی‌های این اثر، بررسی عناصر رئالیسم جادویی در آیین‌ها، قصه‌های عامه و قصه‌های کهن فارسی، این موضوع را در ادبیات بومی فارسی نیز نشان دهد.

در مقدمه این کتاب می‌خوانیم:

خاستگاه ادبیات داستانی دنیای غرب است و نویسندگان آن سامان در پایه‌ریزی اولیۀ رئالیسم جادویی در امریکای لاتین نیز نقشی انکار‌ناپذیر داشتند. گرچه برخی از نویسندگان این شیوۀ ادبی در به‌کار‌گیری خوارق عادات گوشۀ چشمی به آثار ایرانی و عربی داشتند، در نهایت رئالیسم جادویی را از نردبان بومی‌ خودشان بالا بردند و به جهان معرفی کردند. هر چند پیش از پیدایش رئالیسم جادویی یا قبل از ورود آن به ایران، نویسندگان فارسی‌زبان حکایات، قصه‌ها و داستان‌هایی خلق کرده بودند که در برخی شاخصه‌ها با رئالیسم جادویی مشترک بود، اما هیچ یک از نویسندگان کهن و معاصر ما داعیۀ خلق داستان رئالیسم جادویی نداشتند. داستان‌نویسی ایرانی، بعد از تثبیت رئالیسم جادویی، آن را از طریق ترجمه اخذ کردند. شاید ابتدا چنین به نظر می‌رسید که این شیوۀ ادبی برای بالندگی در کشوری چون ایران با مشکلی مواجه نباشد. ادبیات غنی عامه، باورهای جادویی و ریشه‌دار بودن اسطوره‌های ایرانی چنین توقعی را ایجاد کرده بود؛ اما در عمل، رئالیسم جادویی در میان داستان‌نویسان ایرانی شیوۀ برتر داستان‌نویسی نشد، حتی غالب آثاری که بدین شیوه خلق شد، فاقد تمامی ویژگی‌های رئالیسم جادویی بود. این امر دلایل گوناگونی داشت که از جملۀ آنها می‌توان به نداشتن شناخت کافی از تمامی زوایای آن و کم‌اطلاعی یا بی‌توجهی به قابلیت‌های فرهنگ بومی اشاره کرد. کُندی انتقال اطلاعات در علوم انسانی به نسبت علوم پایه سبب شد تا ابعاد مختلف رئالیسم جادویی در ایران به خوبی شناخته نشود و در نتیجه رمان‌های این شیوه با کاستی‌های آشکار خلق گردند.

نگاهی گذرا به ادبیات عامه و کهن فارسی نشان می‌دهد که عناصر جادویی در تاروپود بسیار از این آثار تنیده شده است. دیو، آل، مرد آزما، دوالپا، جن، پری، پری دریایی، ابوسلامه، نسناس، رویین‌تنان، قهرمانان پرنده، قهرمانان دوزیست، قهرمانانی که توانایی پنهان کردن خود یا دیگران را دارند یا قادر به طی طریق جادویی‌اند، تنها بخش از موجودات جادویی این آثار ارزشمند محسوب می‌شوند. نویسندۀ رئالیسم جادویی می‌تواند بخش‌هایی از ویژگی‌های این حکایات مکتوب و شفاهی را در داستان خود به کار گیرد. همچنین انواع طلسمات، تعویذ‌ها، کتاب‌های جادویی، اشیاء و حیوانات جادویی می‌توانند بهانه‌هایی برای پیوند میان داستان رئالیسم جادویی و ادبیات کهن قرار بگیرند. همۀ این‌ها در کنار باورهای فراواقعی مردم مناطق مختلف ایران می‌توانند زمینۀ بومی‌سازی رئالیسم جادویی را فراهم آورند.

نویسندگان این کتاب تلاش کرده‌اند ابتدا از طریق بررسی گوشه‌هایی از آثار ارزندۀ پژوهشگران غیرایرانی و دقت در پایان‌نامه‌ها، تحقیقات و مقالات فارسی و لاتین، ابعاد مختلف رئالیسم جادویی را به مخاطب خود ارائه دهند و سپس ضمن جستجوی عناصر جادویی در باورها، آیین‌ها، قصه‌های عامه و حکایات و قصه‌های کهن ادبیات فارسی و گفتگو با دو تن از صاحب‌نظران این حوزه، راهکارهای انعکاس جنبه‌های جادویی مواریث فرهنگ بومی را در داستان‌های رئالیسم جادویی فارسی نشان دهند و همچنین زمینۀ بومی‌سازی این شیوۀ داستانی را در ایران بررسی کنند.

در بخش اول این کتاب با عنوان شناخت رئالیسم جادویی، مفاهیم و نظریه‌ها، فنون ادبی رئالیسم جادویی و نویسندگان برجستۀ غیرایرانی متأثر از سبک رئالیسم جادویی و بومی‌سازی در ایران، داستان‌نویسان ایرانی متأثر از رئالیسم جادویی معرفی می‌شوند و در بخش دوم کتاب با عنوان رئالیسم جادویی، باورها، آیین‌ها و ادبیات عامه و کهن عارفانه، عاشقانه، حماسی و اسطوره‌ای ایرانی کندوکاو می‌شوند.

شناخت رئالیسم جادویی، مفاهیم و نظریه‌ها، فنون ادبی رئالیسم جادویی، نویسندگان برجستۀ متأثر از رئالیسم جادویی، رئالیسم جادویی و بومی‌سازی در ایران، رئالیسم جادویی و داستان‌نویسی ایران، داستان‌نویسان برجستۀ رئالیسم جادویی در ایران، بومی‌سازی و رویکرد به باورها، آیین‌ها و ادبیات عامۀ ایران، بومی‌سازی و عناصر جادویی و قصه‌های ایرانی، بومی‌سازی و عناصر جادویی در ادبیات عارفانه،‌ بومی‌سازی و عناصر جادویی و ادبیات حماسی فارسی،‌ بومی سازی و عناصر جادویی و باورهای اسطوره‌ای قصه‌های ایرانی،‌ بومی‌سازی و منظومه های عاشقانه و عناصر جادویی و آسیب‌شناسی رمان رئالیسم جادویی از فصل‌های مندرج در این کتاب است.

انتشارات علمی و فرهنگی «بومی‌سازی رئالیسم جادویی در ایران» را در شمارگان هزار نسخه روانه بازار نشر کرده است./تسنیم

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال