امروز : یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۹ ساعت : ۱۱:۲۴ AM
اختصاصی عبارت
در حال حاضر تنها ۱۰ درصد منابع آب‌های سطحی مازندران ذخیره می‌شود؛

سیراب شدن سدهای مازندران در پنجمین سال پر باران کشور / همچنان نیاز آبی استان بیش از ذخایر است

سد شهید رجایی+عبارت
    -     کد خبر: 51785
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۹/۲/۳۱|۱۱:۰۱
یکی از دلایل اهمیت سدها در مازندران، وابستگی مستقیم کشاورزی به این سازه دست بشر است. محصول استراتژیک مازندران یعنی برنج از جمله آب بر ترین محصولات کشاورزی محسوب می شود و به همین علت آب و مصرف درست آن در فرهنگ مازندرانی ها جایگاه والایی داشته و دارد. مازندران با تولید بیش از ۹۵۰ هزار تن برنج سفید ،۴۲درصد برنج مورد نیاز کشور را تامین می کند و ۲۰۰ هزار هکتار اراضی برنج مازندران نیازمند ۲ میلیارد متر مکعب منابع آبی است.

عبارت-گروه جامعه:  کشاورزان پای کوه‌های زاگرس و شرق بین النهرین شاید نخستین سدسازان دنیا بودند. کانالهای آبیاری 8000 سال پیش در این منطقه ساخته شدند و بعید نیست که بندهای کوچکی از چوب و خاشاک و خاک هم برای انحراف آب از رودها به نهرها ساخته می شد. 6500 سال پیش هم سومریان دشت‌های دو سوی دجله و فرات را زیر پوشش شبکه‌های آبیاری بردند. کهن ترین سدی که بقایای آن پیدا شده است، 3000 سال پیش از میلاد مسیح ساخته شد که بخشی از سامانه آبرسانی شهر 'جاوا' در اردن امروزی بود. این سامانه دربرگیرنده بندی به طول 200متر برای انحراف آب در 10 مخزن سد کوچک از سنگ و خاک و یک آبراهه برای انتقال آب بود. تا آخرین هزاره پیش از میلاد مسیح، سدهای خاک و سنگی پیرامون دریای مدیترانه، در خاورمیانه، چین و آمریکای مرکزی ساخته شدند.

در ایران به دلیل شرایط اقلیمی ویژه، سد سازی همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در 3 دهه گذشته سدهای بسیار بزرگی در کشور به ساخت رسیده است. در حال حاضر سد کارون 4 با ارتفاع 230 متر بلندترین سد ایران و بیست ودومین سد بلند جهان است. شایان ذکر است که سد درحال تأسیس بختیاری روی رودخانه بختیاری از سرشاخه‌های رودخانه دز با ارتفاع 325 متر تاکنون بلندترین سد جهان به شمار می رود. همچنین سد کرخه با حجم مخزن 5.9 میلیارد مترمکعب و بعد از آن سد گتوند علیا با حجم مخزن 4.5 میلیارد مترمکعب بزرگترین دریاچه سدهای کشور از لحاظ حجم هستند.

آمار و اطلاعات سدهای کشور در فروردین ماه امسال نشان می‌دهد که بیش از 68 سد اکنون بالای 90 درصد پرشدگی دارند و آماده‌اند که با شرایط قابل قبولی وارد فصل گرم سال شوند. اما حدود 22 سد هنوز کمتر از 40 درصد پرشدگی دارند که خبر خوبی نیست. معاون وزیر نیرو در این خصوص می‌گوید: «فقط در بارش‌های فروردین ماه امسال بیش از 151 میلیون متر مکعب آب وارد مخزن سد دوستی و 422 میلیون متر مکعب آب وارد مخازن چاه نیمه‌ها شده است.»

اگرچه هنوز احتمال وقوع سیلاب در بهار وجود دارد اما در چند ماه اخیر اگر سدها نبودند میزان خرابی‌های ناشی از سیلاب‌ها بیشتر از آنچه رخ داد می بود.

اکنون موجودی آب مخازن سدهای کشور معادل 36.14 میلیاردمترمکعب است. در حالی که مقادیر ورودی به سدها از ابتدای سال آبی تا پایان فروردین معادل 35.78 میلیاردمترمکعب بوده است. این موضوع نشان می‌دهد که بخشی از ذخایر سدها در سال آبی جاری رها شده که به گفته مسئولان این رهاسازی بیشتر در جهت تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و پرداخت حقابه محیط زیست بوده است. ضمن اینکه ظرفیتی برای ذخیره‌سازی مجدد و تسکین سیلاب‌های احتمالی ایجاد کرده است.

آمارهای قابل استناد نشان می‌دهد که مقادیر خروجی از سدها در این بازه زمانی معادل 28.27 میلیاردمترمکعب بوده است.

همچنین آمارهای شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان می‌دهد که در طبقه‌بندی درازمدت، تاکنون امسال پنجمین سال پر آب در میان 51 سال آبی گذشته است. با بارشی بالغ بر ۳۰۲.۸ میلیمتر تا پایان فروردین ماه که ۳۳ درصد از میانگین 51 ساله کشور بیشتر است. در همین حال موجودی آب مخازن سدهای کشور نسبت به سال گذشته در تاریخ مشابه 6 درصد کاهش را نشان می‌دهد. اما با وجود این هنوز در سال آبی خوبی از نظر بارش قرار داریم و بارش‌های امسال به برخی از ذخایر آبی جان دوباره بخشیده است.

در مازندران نیز عمده سدهای بزرگ استان آبگیری شده و آماده استفاده برای فصل کشاورزی هستند. تا کنون تاکنون ۳۳۲ میلیون متر مکعب آب در پشت سدهای مازندران ذخیره شده در حالی که سال گذشته در این مقطع این رقم، ۳۱۸ میلیون متر مکعب اعلام شده بود.

یکی از دلایل اهمیت سدها در مازندران، وابستگی مستقیم کشاورزی به این سازه دست بشر است. محصول استراتژیک مازندران یعنی برنج از جمله آب بر ترین محصولات کشاورزی محسوب می شود و به همین علت آب و مصرف درست آن در فرهنگ مازندرانی ها جایگاه والایی داشته و دارد. مازندران با تولید بیش از ۹۵۰ هزار تن برنج سفید ،۴۲درصد برنج مورد نیاز کشور را تامین می کند و ۲۰۰ هزار هکتار اراضی برنج مازندران نیازمند ۲ میلیارد متر مکعب منابع آبی است.

بر اساس گزارشات ایستگاه‌های وزارت نیرو، در هفت ماه اخیر در مازندران ۵۲۲ میلی‌متر بارش باران بارید و این رقم اگرچه نسبت به مدت مشابه سال قبل، هشت درصد کاهش یافته اما نسبت به میانگین دراز مدت با افزایش ۲۶ درصدی مواجه است. به طور دقیق در مناطق غربی استان افزایش ۲۹ درصدی، در مناطق مرکزی افزایش ۲۵ درصدی و در شرق مازندران افزایش ۲۱ درصدی بارش باران در طول دوره شاخص مشاهده شده است.

همچنین آبدهی رودخانه‌های استان نیز نسبت به میانگین دراز مدت، ۲۸ درصد افزایش یافت. مازندران هفت رودخانه مهم دارد و رودخانه تلار با ۳۶ درصد افزایش بیشترین و رود هراز با ۹ درصد کمترین میزان بارش را در سال آبی اخیر داشتند.

البته باید گفت نیاز آبی استان برای کشاورزی حدود ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون متر مکعب است و در حال حاضر تنها ۷۵۰ میلیون متر مکعب ذخایر آبی در استان وجود دارد.

به گفته مسئولان تمامی ۱۰ سد مازندران در آستانه سرریز قرار دارند و می‌توان گفت این موضوع نگرانی کشاورزان را برای سال زراعی جاری از بین خواهد برد. اما با این حال ضرورت توجه به مصرف بهینه و صرفه جویی در استفاده از آب همواره قابل توجه خواهد بود، زیرا رودهای استان طوب چندانی ندارند و به گفته کارشناسان تنها با یم دوره خشکسالی 2 هفته ای نیز دچار مشکل خواهند شد.

گفتنی است در حال حاضر ۱۰ درصد منابع آب‌های سطحی ذخیره می‌شود در صورتی که توصیه جهانی این است که برای داشتن منابع پایدار باید ۴۰ درصد منابع را ذخیره سازی شود و بر این اساس، با تکمیل سدهای در دست احداث، ۴۰ درصد منابع آبی سطحی در مازندران ذخیره سازی و کنترل می‌شود.

بر اساس آمارهای رسمی، توان بالقوه آب مازندران در حد ۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب است که از این مقدار چهار میلیارد و ۹۰۰ میلیون مترمکعب آب‌های سطحی و بقیه آب‌های زیرزمینی است. به طور میانگین سالانه حدود یک میلیارد و ۵۵۰ میلیون مترمکعب آب در بخش آب‌های سطحی و یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب در بخش آب زیرزمینی بهره برداری می‌شود و بقیه آب سطحی طی سال به صورت هرز به دریا می‌ریزد.

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال
آخرین اخبار
پربازدیدترین

وزیر آموزش و پرورش: در صورت ادامه تعطیلات، دانش آموزان مجازی آموزش می بینند

مردم در اولین مجلس گام دوم انقلاب به ائتلاف اصولگرایان اعتماد کردند/ این پیروزی شیرین و بزرگ را به رهبر معظم انقلاب اسلامی و همه منتخبین مردم تبریک می گوییم

وقتی دن کورلئونه باید برود جلو، بوق بزند! / دچار ویروس کرختی شده‌ایم

از اظهار ندامت خبرنگار به خاطر رای دادن به روحانی تا حمله شدید بنزینی به حسن نژاد

جیب خالی و پز عالی / چرا دیوار کوتاه CIS برای ما بلند است

لطفا به قانون و شعور مردم مازندران توهین نکنید! / مردم فریب این پروپاگاندا را نمیخورند / شک نکنید همین طرح باعث شکست شما خواهد شد

مدارک جنجالی و دردسر ساز مسئولین کشوری / از خاتمی و هاشمی تا رحیم مشایی و روحانی + عکس و جزئیات

دو نامزد قطعی اصلاح طلبان در استان کیستند / از رایزنی شیخ در شرق تا ترس از تکرار نفاق در نوشهر

قم با ۴۰ دقیقه در صدر است ، مازندرانی ها ۲۲ دقیقه در روز مطالعه می کنند / مردم اهل مطالعه اند ما بلد نیستیم نسخه بپیچیم / با اعلام این اعداد به مردم ظلم می کنیم / عرق شرم بر پیشانی مردم یا مسئولان؟

رئیس سازمان جنگل‌ها بازداشت شده است؟

آرشیو