امروز : سه شنبه ۴ آذر ۱۳۹۹ ساعت : ۱:۰۰ AM
یادداشت عبارت

آشکارسازی نقش بازآفرینی در توسعه گردشگری شهری استان مازندران

میدان ابن شهرآشوب ساری+عبارت
    -     کد خبر: 52741
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۹/۴/۱۹|۰۸:۳۱
سرویس : جامعه >> شهری
یکی از روش‎های پیاده‌سازی بازآفرینی شهری، برنامه‌ریزی گردشگری شهری است. استراتژی هدایت گرایش مردم به گذران اوقات فراغت در بافت‌های تاریخی و قدیمی با تبلیغات و معرفی عناصر و جاذبه‌های بافت شهری می‌تواند بیش‌ترین نقش بازآفرینی در گردشگری شهری باشد.

یادداشت عبارت - کمیل عبدی:  استان مازندران دارای 22 شهرستان و 59 شهر و 355 کیلومتر خط ساحلی  می‌باشد و تمامی این شهرها با معماری و شهرسازی سنتی و ارگانیک، واجد مفهوم هویت در کالبد خود می‌باشند. هویت کالبدی شهرهای استان مازندران را می‌توان در مجموع شاخص‌های تاثیرگذار طبیعی، مصنوعی و انسانی دانست که به شهر معنا بخشیده‌اند. شکل شهرها و مولفه‌های هویت بخش آن برای جذب گردشگر بسیار تاثیرگذار است. سرمایه اصلی این شاخه از صنعت گردشگری محیط‌های طبیعی، میراث تاریخی و الگوهای فرهنگی مناطق مختلف است، اگر این منابع ضایع شوند دیگر قادر نخواهند بود جهانگردی را جذب کنند. در این نوشتار سعی شده است به تبیین مفهوم باز آفرینی و گردشگری شهری به عنوان راهکاری برای توسعه پایدار شهرهای استان مازندران اشاره شود. شرایط موجود در شهرهای استان مازندران با پشتوانه تاریخی آن نشان می‌دهد که گردشگری شهری می‌تواند بستر مناسبی برای توسعه پایدار آن باشد..

بازآفرینی شهری به عنوان یک رویکرد مناسب به منظور ارتقای ارزش‌های زمین و بهبود کیفیت محیط زیست، اصلاح مشکل بافت شهری و تحقق اهداف مختلف اجتماعی و اقتصادی، بسیار مهم می‎باشد. این رویکرد به دنبال عدم موفقیت اجرای برنامه‌های صرفاً کالبدی-  فضایی اتخاذ شد، زیرا دولت‌ها دریافتند که سرمایه‌گذاری در نوسازی شهری بدون روند هم‌زمان نوسازی اجتماعی-  اقتصادی بی‌اثر می‌باشد. نوسازی شهری، بازآفرینی شهری، توسعه مجدد شهری و تجدید حیات شهری، معانی مشابهی را در زمینه برنامه‌ریزی شهر به اشتراک می‎گذارند، اما از نظر مقیاس، تفاوت قابل‌ توجهی را دارا هستند. مهم‌ترین اصول یک برنامه بازآفرینی مؤثر عبارت‎اند از: چشم‌انداز راهبردی بلندمدت با تأکید بر پایداری زیست محیطی؛ تأکید بر ارتقای همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی اجتماع محلی به جای نوسازی کالبدی صرف؛ انعطاف‌پذیری برنامه‌های اجرایی اولیه هم‌سو با تغییر شرایط اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و مدیریتی؛ قبول منحصر به فرد بودن مکان؛ مشارکت ذینفعان با تأکید بر نقش جوامع محلی؛ وجود تعامل و مشارکت بیشتر میان بازیگران و دستگا‌ه‌‍‎های درگیر؛ تعادل و موازنه میان سرمایه‎گذاری دولتی، خصوصی و داوطلبانه.

 یکی از روش‎های پیاده‌سازی بازآفرینی شهری، برنامه‌ریزی گردشگری شهری است. استراتژی هدایت گرایش مردم به گذران اوقات فراغت در بافت‌های تاریخی و قدیمی با تبلیغات و معرفی عناصر و جاذبه‌های بافت شهری می‌تواند بیش‌ترین نقش بازآفرینی در گردشگری شهری باشد. این گرایش می‌تواند با ایجاد کاربری‌هایی برای مقاصد خرید، آموزش، تفریح و سرگرمی و ترکیب و تنوع کاربری‌ها و پیاده‌مداری یا انسان محوری و طراحی مناسب خیابان و ارتقای شاخص حمل و‌ نقل و دسترسی و اهداف دیگر عملی شود. توسعه گردشگری شهری و پایدار ضامن حفظ و صیانت از بافت‎های تاریخی به شمار می‎رود. ساماندهی و احیای این بافت‌های شهری علاوه بر تحقق هدف حفاظتی این بافت‌ها به دلیل ارتقای کیفی فضاهای مربوطه، چرخه توسعه گردشگری در این بافت‎ها را فعال می‎کند. این امر نه تنها موجب افزایش هویت اجتماعی و فرهنگی مجموعه بافت می‌شود، بلکه راهکاری مؤثر جهت ایجاد و بازتولید عرصه‎های عمومی و هویت از دست رفته و خاطرات زدوده شده از بافت‎های تاریخی شهری است؛ چراکه شهرهای امروزی به دلیل تأثیرپذیری از دیدگاه بالا به پایین و مدرنیستی، در حال از دست دادن هویت خویش‎اند و از لحاظ سیما و کالبد، ادامه دهنده شیوه‌های شهرسازی مدرنیسم‎اند. چیزی که در مکاتب مدرنیستی از آن با عنوان نوسازی شهری فن‌گرا نام برده می‎شود.

امروزه صنعت گردشگری، به‎ویژه شاخه شهری آن، جایگاه خاصی در اقتصاد کشورها دارد و در ارتقای ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها، به خصوص در کشوهای رو به توسعه، نقش فعال و مؤثری ایفا می‌کند. شهرها جاذبه های گردشگری فراوانی دارند و همواره گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می‌کنند. بنابراین، توسعه گردشگری شهری پایدار و مدیریت خردمندانه آن، نیازمند برنامه‌ریزی است. فضای گردشگری شهری، بخشی از فضای عمومی شهر است که منابع گردشگری در آن وجود دارد. برای موثر بودن گردشگری شهری ابزارهای مختلفی را می توان در نظر گرفت اما بسته به موقعیتی که شهر در آن قرار گرفته است و بسته به مولفه‌های هویت کالبدی شهر می‌توان از نشانه شناسی به عنوان ابزاری موثر در این زمینه بهره گرفت.

شهرستان ساری با جمعیت 504298 نفر به لحاظ رتبه، در مقام دوم جمعیت استان قرار دارد و جمعیت شهر ساری بر اساس آخرین دوره سرشماری 309820 نفر بوده است. نسبت جمعیت شهر ساری به جمعیت شهرستان 61.4 درصد است که این وضعیت نشان از سطح بالای شهرنشینی در این شهرستان دارد. همچنین لازم به ذکر است که مساحت بافت قدیم و هسته اولیه شهر ساری 134 هکتار می‌باشد؛ در نتیجه مدیریت بهینه شهری زمانی شکل می‌گیرد که از همه استعدادها و ظرفیت‌های موجود در عرصه شهری بهره‌گیری گردد و آینده مطلوب شهری طراحی و معماری شود. در زیر چند پیشنهاد ارائه شده است:

  1. مرمت و نگهداری عناصر با ارزش تاریخی برای افزایش جاذبه‌های گردشگری شهری
  2. ایجاد و ساماندهی فعالیت‌های تجاری و خدماتی متناسب با موقعیت مناسب بافت مرکزی و تاریخی شهر در جهت توسعه گردشگری شهری
  3. اولویت بخشی به حرکت پیاده با احیای محورهای فرهنگی، اقتصادی و تفریحی
  4. توجه به تخصص‌گرایی در اداره امور شهر
  5. توجه به نشانه‌شناسی و نماد شهری به عنوان ابزار تاثیرگذار مولفه‌های هویت کالبدی شهر
  6. آینده‌پژوهی در شناسایی و معرفی پتانسیل بازار صنعت گردشگری

 

کمیل عبدی، دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال
پربازدیدترین