امروز : سه شنبه ۶ آیان ۱۳۹۹ ساعت : ۳:۱۳ PM
اختصاصی عبارت
طرح بازآفرینی ۲۷ نقطه شهری در مازندران تصویب شد؛

دست بجنبانیم، قبل از اینکه تحمل شهرها تمام شود

میدان ابن شهرآشوب+عبارت
    -     کد خبر: 54938
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۹/۶/۲۹|۱۰:۳۵
سرویس : جامعه >> شهری
نكته دیگری كه باید به این بحث اضافه كرد این است كه بازآفرینی به طور سنتی از محدوده های تاریخی شروع شده است. اما امروزه فقط شامل بافت های تاریخی در دنیا نمی شود. اگر شما در یك عرصه شهری از طریق مداخلات منطقی و مشاركتی كاربری های جدید، اختلاط كاربری ها و سرزندگی و كارآمدی بیشتری در برنامه ریزی بیاورید آن منطقه نیز شامل بازآفرینی خواهد شد. مانند مناطق حاشیه نشین.

عبارت - گروه جامعه: در روزهای گذشته  مدیرکل راه و شهرسازی از تصویب طرح «بازآفرینی» برای ۲۷ نقطه شهری استان خبر داد و خواستار عزم جدی‌تر مسئولان بویژه شهرداران برای اجرای این طرح شد. طرحی که می‌تواند در مدت زمان کوتاهی چهره شهرهای مازندران را تغییر دهد و رنگی تازه به دیوار بافت فرسوده و ناکارآمد شهری در مازندران بزند.

چیزی حدود هفتاد تا هشتاد سال، یعنی از 1960به این طرف است كه بحث بازآفرینی در دنیا مطرح شده است اما نخستین گام های شكل گیری طرح بازآفرینی شهری در ایران به ابتدای دولت یازدهم بر می گردد. براساس ماده 16 قانون حمایت از احیا، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده و ناكارآمد شهری و با هدف جلب همكاری و مشاركت كلیه دستگاه های ذیربط در فرآیند بازآفرینی پایدار، محدوده ها و محله های هدف و به پیشنهاد مشترك وزارتخانه های راه و شهرسازی (شركت عمران و بهسازی شهری ایران) و وزارت كشور، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و شورای عالی استان ها، سند ملی راهبردی احیا، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده و ناكارآمد شهری در جلسه 16/06/1393 هیئت دولت مورد تصویب قرار گرفت.

دولت به منظور عملیاتی كردن سند مذكور در روز پنجشنبه 19 بهمن 1396 با دستور مستقیم رئیس جمهوری برنامه ملی بازآفرینی شهری «امید » را با هدف نوسازی بافت‌های فرسوده، بهسازی سكونت‌گاه‌های غیررسمی و حاشیه شهری و احیا بافت‌های تاریخی در سراسر كشور آغاز گرد.

اما اجرای طرح بازآفرینی شهری همچون سایر طرح ها در راه رسیدن به اهداف مورد نظر با چالش ها و مشكلاتی مواجه است كه اگر نگوییم مانع اجرای آن می شوند، دست كم حركت آن را كند خواهند كرد. از این رو با وجود اهداف خوب و مناسبی كه در این طرح آمده، تحقق آنها بدون شك منوط به رفع چالش و مشكلات موجود است. این كار در مرحله اول مستلزم شناسایی این مناطق است.

طبق آخرین آمارها 38 شهر مازندران دارای «بافت فرسوده» هستند که این تعدد شهرها ضرورت توجه به بهسازی بافت‌های فرسوده را افزایش می‌دهد. به استناد آمارهای منتشر شده از سوی شرکت عمران و مسکن‌سازان مازندران، در بین شهرهای استان، «ساریِ» 3هزار هکتاری با حدود ۶۳۹ هکتار بافت فرسوده رکورددار این بافت در شهرهای مازندران است. پس از ساری، آمل با ۴۰۱ هکتار بافت فرسوده از 2 هزار و 823 هکتار مساحد محدوده شهری، بابل با ۳۲۰ هکتار بافت فرسوده از 3 هزار و 36 هکتار محدوده قانونی شهر و قائمشهر با ۳۱۷ هکتار بافت فرسوده از 2 هزار و 700 هکتار محدوده قانونی شهری در رتبه‌های دوم تا چهارم ایستاده‌اند. شهر کلارآباد نیز با ۱۸ هکتار بافت فرسوده کمترین میزان این نوع بافت را در مازندران به خود اختصاص داده است.

در مجموع شهرهای استان حدود چهار هزار و ۹۹۰ هکتار بافت فرسوده دارند و هم اکنون  نزدیک به 500 هزار نفر از جمعیت 3 میلیون و 200 هزار نفری در بافت فرسوده شهرها زندگی می کنند که یعنی چیزی حدود یک‌ششم جمعیت استان و همین مسئله اهمیت آن را چند برابر کرده است. بافت فرسوده‌ای که در شرایط بهتر و با مدیریتی هوشمندانه‌تر می‌شد از آن به عنوان یکی از جاذبه‌های جذب گردشگر در استان بهره برد.

اگر بخواهیم به زبان ساده بیان کنیم؛ تمام تلاش «بازآفرینی» خلق فضاها و مكان های شهری است كه مردم برای دو چیز طالب آن هستند؛ برای زندگی استاندارد و برای كار. مردم فضای شهری را برای این دو كاركرد می خواهند، هرچند موارد دیگری چون فراغت در عرصه های عمومی در كنار این دو كاركرد مورد نظر است.

اسكان بشر سازمان ملل پیش بینی كرده است كه در سال 2050 میلادی حدود هفتاد درصد جمعیت دنیا در نقاط شهری اسكان پیدا خواهند كرد. در كشور ما نیز در طول 100 سال گذشته تركیب جمعیتی كاملاً برعكس شده است. یعنی در انقلاب مشروطه حدود 85 درصد جمعیت ایران روستایی و عشایری بوده و اكنون حدود 76 جمعیت در نقاط شهری زندگی می كنند و این روند رو به گسترش است. مازندران نیز به علت گسترش شهرها و فاصلخ نزدیک با روستاها سرعت بیشتری نسبت به سایرین در امر مهاجرت از روستا دارد و زنگ خطر آن مدت ها است که در این استان به صدا درآمده.

از طرف دیگر بخش عظیمی از بافت تاریخی شهرها به دلیل اقلیم و مصالح و موادی كه برای معماری شهرهای استان استفاده می شد كه در آن از مواد و مصالح سنتی مثل  گل و مصالح آسیب پذیرتر استفاده شده و كمتر مصالح با دوام تری مثل سنگ و دیگر مصالح امروزی تر به كار رفته است، نیازمند بازآفرینی هستند.

اگر با منطق بازآفرینی به این فضا و عرصه ها نگاه بشود می توان به رفع كمبود مسكن و ایجاد فرصت هایی برای زندگی از طریق بازگرداندن امكان زیست و زندگی در زیست گاه های شهری كمك كند، نابرابری های فضایی ترمیم شود و اشتغال و كار ایجاد گردد. آسیب های اجتماعی در این مناطق كنترل می شود و در نهایت استاندارد زندگی و كیفیت زندگی ارتقاء پیدا می كند. چون دست كم امروز جمعبندی جهانی در مورد شهرها این است كه باید به دنبال شهرهای تاب آور باشیم تا در شرایط بحرانی بتوانند انطباق پیدا كنند و زودتر به شرایط عادی برگردند. این عرصه های مركزی شهرها و بافت های تاریخی و محلاتی كه به عنوان بافت های فرسوده یا در حال فرسایش به آنها نگاه می شوند، می توانند تهدید كننده شهر تاب آور و پایداری شهری باشند. بنابر این امروزه در دنیا مدیران شهری به دنبال شهرهای پایدار و تاب آور و قابل سكونت و عادلانه و هوشمند و آینده نگر هستند.

نكته دیگری كه باید به این بحث اضافه كرد این است كه بازآفرینی به طور سنتی از محدوده های تاریخی شروع شده است. اما امروزه فقط شامل بافت های تاریخی در دنیا نمی شود. اگر شما در یك عرصه شهری از طریق مداخلات منطقی و مشاركتی كاربری های جدید، اختلاط كاربری ها و سرزندگی و كارآمدی بیشتری در برنامه ریزی بیاورید آن منطقه نیز شامل بازآفرینی خواهد شد.

پس عرصه ها و فضاهای نیازمند بازآفرینی می تواند بافت تاریخی، بافت های میانی و جدید شهری و به ویژه محلات حاشیه شهری و سكونتگاه های غیر رسمی باشد. ما در كشور بیش از عرصه های تاریخی و بافت های میانی شهری، بافت ها و محلات حاشیه نشین داریم و اوضاع مازندران هم در این زمینه مساعد نیست. حال آنکه با افزایش بهای زمین و مسکن در درون شهرها به تبع بر مشکلات حاشیه نشینی افزوده نیز خواهد شد پس از همین امروز و از طرح های بازآفرینی باید رسیدگی به این مناطق آسیب‌زا را در دستور کار قرار داد.

و در آخر اینکه بازآفرینی بدون همراهی و حضور مردم عملاً به نتیجه مورد نظر منجر نمی شود. برای آنكه هدف نهایی بازگرداندن حیات به این عرصه های كمسو و كم رونق شهری است و مردم بهره بردار نهایی و اصلی هستند بنابر این باید در قدم اول همراهی و مشاركت مردم و نخبگان محلی در این مجموعه ها وجود داشته باشد. همچنین بایستی در كنار سازمان های مسئول باید شهروندان مقیم یا بهره بردار و سمن ها باید حضور داشته باشند. یعنی بازآفرینی با سه ركن سازمان ها، سمن ها و جامعه محلی و بخش خصوصی قابل اجرا است. به این معنی که علاوه بر سازمان ها و مشاركت مردمی و سمن ها به دلیل بالا بودن هزینه های بازآفرینی بدون همراهی بخش خصوصی فعال و مسئول ممكن است هزینه های زیادی به شهروندان تحمیل شود و لذا نیاز به حضور این بخش در بازآفرینی شهری کتمان ناپذیر است. البته مشاركت مسئولانه بخش خصوصی نه مشاركت منفعت طلبانه می تواند به خلق محیط های شهری قابل سكونت و مورد قبول و اقبال شهروندان كمك شایان توجهی كند.

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال
پربازدیدترین

نـشـستـه در غبـار

مردی که قدش به زانوی شهر هم نمی‌رسید بر شانه‌های ساری نشاندیم

وزیر آموزش و پرورش: در صورت ادامه تعطیلات، دانش آموزان مجازی آموزش می بینند

مردم در اولین مجلس گام دوم انقلاب به ائتلاف اصولگرایان اعتماد کردند/ این پیروزی شیرین و بزرگ را به رهبر معظم انقلاب اسلامی و همه منتخبین مردم تبریک می گوییم

وقتی دن کورلئونه باید برود جلو، بوق بزند! / دچار ویروس کرختی شده‌ایم

از اظهار ندامت خبرنگار به خاطر رای دادن به روحانی تا حمله شدید بنزینی به حسن نژاد

جیب خالی و پز عالی / چرا دیوار کوتاه CIS برای ما بلند است

لطفا به قانون و شعور مردم مازندران توهین نکنید! / مردم فریب این پروپاگاندا را نمیخورند / شک نکنید همین طرح باعث شکست شما خواهد شد

مدارک جنجالی و دردسر ساز مسئولین کشوری / از خاتمی و هاشمی تا رحیم مشایی و روحانی + عکس و جزئیات

دو نامزد قطعی اصلاح طلبان در استان کیستند / از رایزنی شیخ در شرق تا ترس از تکرار نفاق در نوشهر

آرشیو