امروز : پنج شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۸ ساعت : ۹:۳۱ PM
یادداشت روز عبارت
به بهانه داغ شدن موضوع «سرقت رسانه ای عکاس خبرگزاری مهر» در المپیک+عکس

نگاهی به انواع سرقت های رسانه ای/ شبکه های مجازی؛ روزنه سرقت یا پاسگاه مچ گیری؟

سرقت های رسانه ای-عبارت
    -     کد خبر: 5506
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۵/۶/۱۷|۰۸:۳۷
عبارت:سرقت رسانه ای انواع و اقسام دارد. از دزدیدن یک خبر ساده برای اینکه زودتر آن را منتشر کنید تا به نام زدن کامل یک گزارش مفصل.

عبارت ـ گروه فرهنگ و هنر: انتشار تصاویری انطباقی ازعکس های گرفته شده توسط «مهدی زارع» عکاس اعزامی خبرگزاری مهر به المپیک این روزها در فضای مجازی سروصدای زیادی به پا کرده است. بسیاری از طنزپردازان در شبکه های اجتماعی این مسئله را دستمایه قرار داده و تصاویری را منتشر کردند. و نوشتند خبرگزاری مهر عکسهای گتی ایمیجز و کمیته بین المللی المپیک را به عنوان عکس تولیدی با نام  مهدی زارع منتشر کرده است. همین باعث شده است تا تبدیل به سوژه خنده در فضای مجازی شود.

 

مخاطبان باب شوخی را باز کرده و عکس های بزرگ تاریخ را به زارع نسبت داده اند

 

این یکی از عکس هایی ای ست که مخاطبان شبکه های اجتماعی آن را دست به دست می کنند. نمونه های فراوانی در فضای مجازی موجود است که ما به همین مورد اکتفا می کنیم

 

 اگرچه منتقدانی که معتقدند «زارع» تصاویر دیگر عکاسان خارجی حاضر در المپیک ریو را به نام خودش به خبرگزاری مهر داده، برای حرفشان سند ارائه کرده اند، اما ما نمی توانیم مستقلا این مسئله را تائید یا تکذیب کنیم و البته با شناختی که از «خبرگزاری مهر» داریم، بعید می دانیم عکاسی همچون «مهدی زارع» که تصاویر ورزشی اش بارها در میان عکس های برتر قرار گرفته است دست به چنین خطای عجیبی بزند.

آنهم در مورد عکس هایی که چندان خاص نیستند و نیازی نیست کسی که با خودش دوربین چند ده میلیونی و سابقه ای در چنته دارد ، آبرویش را برای چنین عکس هایی به خطر بیاندازد.

از طرفی دیگر سکوت خبرگزاری مهر و ایضا سکوت «مهدی زارع» به شایعه ها دامن زد و این حس را القا می کند که شاید این مچ گیری حقیقت داشته باشد.

به هرحال این مسئله بهانه ای شد برای اینکه نگاهی بیاندازیم به این مسئله که چرا اهالی رسانه هرزگاهی دست به سرقت رسانه ای می زنند.

 

انواع سرقت رسانه ای

سرقت رسانه ای انواع و اقسام دارد. از دزدیدن یک خبر ساده برای اینکه زودتر آن را منتشر کنید تا به نام زدن کامل یک گزارش مفصل.

شاید در مورد اول دیگر هیچ حساسیتی وجود نداشته باشدد. رسانه های مکتوب دیگر عادت کرده اند از خبرگزاری ها تغذیه کنند و خودشان بیشتر به تحلیل و گزارش متمایل شده اند و خبرگزاری ها نیز عموما یک خبر را با تشابه بسیاری زیادی از نظر محتوایی منتشر می کنند. بنابراین مثلا اگر من یک خبرنگار باشم می توانم از روی یک خبرگزاری متن خبر را کپی کرده و با دستگاری برخی افعال و ضمایر آن را مال خود کنم، آنوقت هیچ کسی هم نمی تواند این سرقت را ثابت کند.

این کار در واقع تلاش خبرنگاران واقعی را ذایل می کند و به نوعی بی اعتمادی در بدنه رسانه ای دامن می زند.

 

به نام روابط عمومی به کام خبرگزاری

نوع دیگر سرقت رسانه ای برداشتن خبر از سایت نهادهای دولتی و خصوصی و تغییر برخی از جملات و جابجایی سطور و انتشار آن به نام خود است. متاسفانه این رسم نامبارکی است که مدت هاست در برخی از رسانه های مجازی به خصوص خبرگزاری هایی که تعداد انتشار اخبار برایشان مهمتر از کیفیت آن است دیده می شود.

 

ایده ی دزدی به کسی وفا نمی کنه

گاهی سرقت رسانه ای در نطفه اتفاق می افتد. خبرنگاری ایده گزارش خود را با دوستانش در میان می گذارد و از آنها مشورت می خواهد . یا اگر ایده بکری به سرش زده یا سوژه خاصی پیدا کرده طاقت نمی آورد آن را به تنهایی پالایش کند و برای همین آن سوژه را با دیگران شریک می شود.

در بسیاری از مواقع دیده شده است که آن سوژه توسط یکی از شنوندگان به سرقت رفته و به بدترین شکل ممکن رسانه ای شده است.

 

رسانه ها و تکرار بی پایان

اگر قرار باشد به مرکز این دایره برسیم تقریبا باید همه فعالیت های رسانه ای را دور باطلی از کپی کاری بدانیم که درواقع همینطور هم هست. امبرتو اکو؛ نویسنده مرحوم و مشهور ایتالیایی در مقاله «جهان سرخ در دایره زرد» به این مسئله اشاره می کند که رسانه ها موج هایی تکراری از یک دریا هستند با این خاصیت که مدام جایشان را با هم عوض می کنند.

اکو معتقد است رسانه ها با تکرار فراوان یک مسئله گاهی آن را از حساسیت و معنای واقعی اش تهی می کنند و این حرف ادامه همان تحلیل های پسامدرن است که از هبوط «مرکز» در تسلسل «پیرامون» سخن می گوید و معنای یگانه را انکار می کند.

این نگاهی دقیق و ریزبینانه به خبر و وضعیت رسانه ها در دنیاست. وضعیتی که در ایران شدیدتر و حادتر به چشم می آید و از قالب تکرار الگوی نوشتاری و یا محدوده تنگ سوژه یابی عبور کرده و به کپی کاری های بچه گانه و ناامید کننده ختم می شود.

شاید برای همه ما پیش آمده باشد که حجم بالایی از مطالب تحلیلی خود  در یک گزارش یا مقاله را از منابع متعدد گرفته باشیم، اما اگر از یک رسانه چیزی بیش از یک یا چند جمله برداشت می کنیم ضروری است که ذکر کنیم این اطلاعات از چه فرد یا رسانه ای گرفته شده است. 

البته بر سر چگونگی انتشار نام منبع هنوز بحث هست. برخی از رسانه ها نام منبع را جایی در بالا یا گوشنه ای دنج از خبر دریافتی منتشر می کنند طوری که باید حداقل ده دقیقه وجب به وجب مانیتور را گشت تا آن را پیدا کرد. برخی نام منبع را بعد از / در انتهای خبر می نویسند. گروهی دیگر به نام منبع در میان خبر با عنوان «به گزارش...» اشاره می کنند و جمعی از رسانه ها نیز مثلا اگر یک خبر با یک عکس همراه است و رسانه منبع لوگوی خود را در عکس قرار داده باشد آن را کافی می دانند و اسمی از منبع در متن خبر نمی آورند.

از همه این موارد می توان ایراد گرفت اما شایع ترین و منصفانه ترین نوع این است که اگر از خبری در دل یک گزارش اختصاصی استفاده می شود قبل از بخش های کپی شده عنوان «به گزارش...»  آورده شودو اگر کل خبر برگرفته از رسانه دیگری است نام منبع را بعد از / در انتهای خبر ذکر کنند.

این خطا البته چندین بار توسط ما نیز رخ داده است و پیش آمده که «عبارت» خبری را نعل به نعل کپی کرده اما نام منبع را در دل متن خبر آورده است که برخی از بازخوردها به ما نشان داد بهترین روش برای این نوع برداشت خبری، اشاره به نام منبع در انتهای خبر است.

این حکمی نانوشته و اخلاقی  در روزنامه نگاری است که البته در قوانین هم دیده شده اما خیلی کمتر از آنچه در ادبیات و هنرهای تجسمی به قضاوت قانونی رسیده، دنبالش را گرفته اند.

 

شبکه های مجازی روزنه سرقت یا پاسگاه مچ گیری؟

در چنین وضعیتی است که گزارش های میدانی، گفتگوهای اختصاصی و تحلیل های روزانه اهمیت بسیاری زیادی پیدا می کنند. در این موارد حتی اگر سوژه یا ساختار تکراری و گرته برداری شده باشد، محتوا همواره بویی از تازه گی دارد.

با تمام این تفاصیل اگر روزنامه نگاری با آگاهی کامل و قصد و انتخاب قبلی اقدام به سرقت یک اثر رسانه ای کند و آن را به نام خود منتشر نماید، در واقع نه تنها به شعور خود و صاحب اثر، بلکه از همه مهمتر به شعور مخاطبانی توهین کرده است که در دنیای امروز به راحتی می توانند ته قضیه را در بیاورند و کار را به رسوایی بکشانند.

شاید یکی از خاصیت های خوب شبکه های مجازی که کمتر مورد توجه قرار گرفته همین باشد. همه فکر می کنند شبکه های مجازی راه را برای سرقت یک خبر یا عکس هموار کرده اند، اما چرا از زوایه ای دیگر به این موضوع نگاه نکنیم و نگوئیم همین شبکه ها راه را برای مچ گیری از سارقان رسانه ای نیز هموار کرده اند!

 

 

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال
پربازدیدترین

وقتی دن کورلئونه باید برود جلو، بوق بزند! / دچار ویروس کرختی شده‌ایم

از اظهار ندامت خبرنگار به خاطر رای دادن به روحانی تا حمله شدید بنزینی به حسن نژاد

جیب خالی و پز عالی / چرا دیوار کوتاه CIS برای ما بلند است

لطفا به قانون و شعور مردم مازندران توهین نکنید! / مردم فریب این پروپاگاندا را نمیخورند / شک نکنید همین طرح باعث شکست شما خواهد شد

مدارک جنجالی و دردسر ساز مسئولین کشوری / از خاتمی و هاشمی تا رحیم مشایی و روحانی + عکس و جزئیات

دو نامزد قطعی اصلاح طلبان در استان کیستند / از رایزنی شیخ در شرق تا ترس از تکرار نفاق در نوشهر

قم با ۴۰ دقیقه در صدر است ، مازندرانی ها ۲۲ دقیقه در روز مطالعه می کنند / مردم اهل مطالعه اند ما بلد نیستیم نسخه بپیچیم / با اعلام این اعداد به مردم ظلم می کنیم / عرق شرم بر پیشانی مردم یا مسئولان؟

رئیس سازمان جنگل‌ها بازداشت شده است؟

یکی از نمایندگان فعلی ساری رای نمی‌آورد/ شايعه ردصلاحیت برای تخریب رقیب است

کدام مسئولان ارشد جمهوری اسلامی ایران ثروتشان را علنی کردند / از عباس آخوندی تا محمدباقر قالیباف

آرشیو