امروز : جمعه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ ساعت : ۷:۰۵ PM
اختصاصی عبارت
گرمای ادامه دار هوای پائیزی در مازندران و نگرانی برای کاهش بیشتر بارندگی ها؛

تابستان هنوز بساطش را جمع نکرده

باران+عبارت
    -     کد خبر: 56102
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۹/۸/۱۰|۱۰:۳۰
منابع آبی مازندران به دلیل بهره برداری بیش از اندازه تغییرات آب و هوایی و خشکسالی‌های چند سال اخیر در وضعیت مناسبی قرار ندارد و اگرچه در یکی دو سال گذشته با بارش های رخ داده کمی جان گرفته اند اما سال‌ها نامهربانی تاب و توان را از آن ها گرفته و برای از بین رفتن کامل فقط نیاز به کمی بی توجهی بیشتر دارند.

عبارت - گروه جامعه: طبق آخرین اطلاعات و پیش بینی های هواشناسی در مازندران گرمای هوا در این استان شمالی تا هفته های بعد نیز کماکان پابرجاست و این روزها رنگ و بوی پاییز را فقط از زرد شدن برگ ها می توان دریافت. اما اگر سال گذشته و بارندگی های دلچسب و پربرکتش را فاکتور بگیریم متوجه خواهیم شد که این روند مدت ها است که در مازندران پابرجاست و ادامه آن می تواند زنگ خطری باشد برای استان ۴ فصل ایران و مهمتر از آن کشاورزی در این منطقه که به امنیت غذایی در کشور گره ناگسستنی خورده است.

طبق آخرین اطلاعات رییس مرکز تحقیقات هواشناسی مازندران بر اساس گزارش مرکز ملی خشکسالی ، میانگین بارندگی سال زراعی ۹۹-۹۸ در این استان نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸.۳ درصد کاهش داشت. به عبارتی در سال زراعی که بتازگی پایان یافته به طور میانگین ۷۸۷ میلی متر بارندگی در مازندران ثبت شد درحالی که میزان بارندگی سال  زراعی ۹۸-۹۷ در مازندران ۸۵۲ میلی متر بود. اما آیا این تغییرات آب و هوایی زمینه ساز تغییر اقلیم در استان سرسبز مازندران خواهد شد؟

بسیاری از محققان معتقدند با وجود اینکه مازندران چند سالی است که مرحله ترسالی را می‌گذارند اما این افت و خیزها طبیعی است و هر سال بر گرم شدن هوا در این استان و کاهش رطوبت می‌انجامد، به گونه‌ای که، مسئول پدافند غیرعامل اداره‌کل هواشناسی مازندران می‌گوید که، با وجود آنچنانی نبودن تفاوت شب و روز در تابستان، هرچه به جلو می‌رویم رطوبت کمتر می‌شود، تفاوت دما در شب و روز بیشتر شده و این امر نشان دهنده نزدیک شدن به شرایط آب و هوایی مناطق کویری است.

خشکسالی دروازه ورود به اقلیم کویری و خشک است، پدیده‌ای اقلیمی که در اثر افزایش دما و کمبود آب به مرور زمان به وقوع می‌پیوند، اما صحبت خشکسالی برای استان‌های شمالی از جمله مازندران که همین تا سال قبل شبیه مضاح بود ،اکنون به واقعیت نزدیک شده و کاهش بارندگی ، تغییر الگوی بارش ، کم شدن دبی آب رودخانه پایین رفتن آب‌های سفره‌های زیرزمینی، پیشروی آب شور به آب شیرین درسواحل، گرم شدن کره زمین، آلودگی جو و مصارف بی رویه آب از نشانه‌ای پیشروی خشکسالی در مازندران است.

منابع آبی مازندران به دلیل بهره برداری بیش از اندازه تغییرات آب و هوایی و خشکسالی‌های چند سال اخیر در وضعیت مناسبی قرار ندارد و اگرچه در یکی دو سال گذشته با بارش های رخ داده کمی جان گرفته اند اما سال‌ها نامهربانی تاب و توان را از آن ها گرفته و برای از بین رفتن کامل فقط نیاز به کمی بی توجهی بیشتر دارند.

بسیاری از محققان معتقدند که این تغییر اقلیم نتیجه دست‌کاری‌های انسان به وجود آمده است. آنان بر این عقیده اند که گرمایش فراگیر و تغییر اقلیم یک روند است و با افزایش گسیل گازهای گلخانه این روند همچنان با شیب تندتر رو به افزایش خواهد گذاشت. برای نمونه از سال ۲۰۰۳ میلادی تقریبا هر سال از سال پیش از خود گرمتر بوده است و تاکنون گرمترین سال اندازه‌گیری شده در جهان ۲۰۱۷ (۱۳۹۶) بوده است.

اما دل‌مان بخواهد یا نه این تغییر اقلیم جهانی بر الگو و مقدار بارندگی مازندران نیز اثر گذاشته است، برای نمونه فراوانی بارندگی‌های سیل‌آسا نسبت به گذشته بیشتر شده است که اثرات ویرانگری دارند، همچنین فراوانی خشکسالی‌های پی در پی و رفته رفته بی تاثیر شدن فصول سال نیز بیشتر شده که به هیچ عنوان نشانه خوبی برای استانی که اقتصاد آن وابسته به محصولات کشاورزی است نمی باشد.

نباید خودمان را با باران های یکی دو سال اخیر در ایران و مازندران دلخوش کنیم زیرا محققان می‌گویند ترسالی که در حال حاضر در مازندران وجود داشته طی سی سال قبل هم بوده است به این معنی که تناوب ۳ سال ترسالی و ۳ سال خشکسالی همواره وجود داشته و یک روند عادی و طبیعی محسوب می شود. با این تفاوت که در هرسالی که افزایش میزان بارندگی در مازندران رخ داده افزایش دما نیز در کنار آن بوده و این خود نشان از قابل اتکا نبودن آمارهای بارندگی در استان دارد.

براساس اعلام مرکز ملی خشکسالی در سال زراعی گذشته استان گیلان با یکهزار و ۱۰ ، مازندران با ۷۸۷  و لرستان با ۵۸۳ میلی متر بارش به ترتیب رتبه اول تا سوم استان های پرباران را به خود اختصاص دادند. با این حال اما نه مشکل منابع آبی مازندران حل شد و نه آب‌های پشت سد در استان تغییر چشمگیر و محسوسی به خود دید مگر در مواقع وقوع سیلاب ها که آن هم همراه با حادثه و خسارت های فراوان بود.

اولین ضربه خشکسالی و یا تغییرات اقلیمی در مازندران که قطب کشاورزی ایران محسوب می‌شود و بخشی از تأمین امنیت غذایی کشور را برعهده دارد، آسیب پذیر شدن گونه‌های مختلف کشاورزی به ویژه در مناطق جلگه‌ای است. گونه‌های کشاورزی در مازندران علاوه بر نیازمندی‌شان به آب و بارندگی کافی، در برابر کاهش یا افزایش ناگهانی دمای هوا نیز حساس هستند. همه از خراب شدن انجیرها با بارش باران در مردادماه اطلاع دارید و یا با اثرات گرمای شدید هوا بر صیفی جات در ماه پایانی بهار آشنا هستید. زمانی که اگر آفتاب شدید باشد و دما بالا تمام محصولات کشاورزان پوک و بی مصرف می شود. و یا باریدن برف در زمان برداشت مرکبات و ... . مثال های از این دست بسیار هستند و این ها واقعیتی گویا از مخاطرات تغییرات اقلیمی علیه گونه‌های کشاورزی استان است. واقعیتی که اگر آن را جدی نگیریم به زودی به شکل دیگری خود را به ما نمایان خواهد کرد.

در پائیز امسال میزان بارندگی در مازندران تا حد چشمگیری کاهش داشت و بسیاری که چشم امیدشان به ماه آبان و نیمه دوم پاییز بود هم این روزها با دنبال کردن اخبار هواشناسی چیزی جز خبر تداوم گرمای هوا نصیبشان نمی شود.

در چنین شرایطی آنچه بیش از پیش لازم می نماید، توجه مدیران و متولیان آب استان به این بحران و تغییر روند‌های سنتی مدیریت منابع آب در این استان است.

گفتنی است شهرستان آمل با ۶۱۸ میلی متر ، کم باران ترین شهرستان در بین ۲۲ شهرستان مازندران در سال زراعی گذشته بود و همچنین شهرستان های نوشهر و گلوگاه بیشترین کاهش بارندگی را در سال زراعی ۹۸ نسبت به ۹۷ داشتند به طوری که کاهش در نوشهر حدود ۴.۵ درصد و گلوگاه حدود ۲۵.۲ درصد بود.

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال