امروز : جمعه ۸ اسفند ۱۳۹۹ ساعت : ۷:۴۸ PM
پرونده ویژه عبارت
به مناسبت صدودوازدهمین سال تصویب اولین قانون مطبوعات در ایران / ۱ ؛

نگاهی کوتاه به تاریخ مطبوعات مازندران / چاپ نخستین روزنامه مازندران حدود ۱۰۰ سال پیش در ساری

میدان ساعت+عبارت
    -     کد خبر: 58810
    -     تاريخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۱۹|۰۹:۵۶
نخستین روزنامه در مازندران ۱۰۰ سال پیش یعنی در سال ۱۲۹۶به مدیر مسئولی ادیب اسماعیلی طاهری با عنوان «سماوات» در شهرساری منتشر شده است.ساری در آن دوران نه تنها پررونق ترین و پرجمعیت ترین شهر مازندران که در شمال کشور فرهنگی ترین شهر به شمار می آمد

عبارت ـ گروه فرهنگی: به نظر می رسد یافتن تاریخی دقیق برای چاپ نخستین مطبوعه در مازندران کاری بس دشوار باشد، زیرا منابع کافی برای چنین تشخیصی در دست نیست.اما به استناد منابع مکتوب که تعداد آن ها هم کم است،نخستین روز نامه در مازندران ۱۰۳ سال پیش یعنی در سال 1296به مدیر مسئولی ادیب اسماعیلی طاهری با عنوان «سماوات» در شهرساری منتشر شده است.ساری در آن دوران نه تنها پررونق ترین و پرجمعیت ترین شهر مازندران که در شمال کشور فرهنگی ترین شهر به شمار می آمد و ادیبان و نویسندگان ساکن بزرگی داشت. چندانکه در میان رجال نخست روزنامه نگاری ایران نام دو ساروی؛ حشمت الله تجدد و آقارضا غفاری خطاط ساروی به چشم می خورد.دومین نشریه به تباریخ 1298 با موضوع "طنز ،فکاهه واخبار محلّی " وبا عنوان «دوغ» با مدیر مسئولی میرزااحمدآرام داروسازدرساری منتشرشده است.

در میان رسانه های فعلی مازندارن نیز کمترین اثری از تاریخ روزنامه نگاری این خطه نیست هرچند به تازه گی در حوزه پایان نامه دانشگاهی چنین موضوعی تالیف و تدوین شده اما نشر و پخش آن به هیچ عنوان مناسب و در شان اهمیت این مسئله نبوده و از اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران مخصوصا در دوره فعلی انتظار می رود با توجه به رویکرد مثبت دولت به رسانه ها بدین مهم اهتمام ورزد.
باتوجه به اسنادمکتوب مثل کتاب تاریخ ادبیات مازندران ،اثر ارزنده ی زنده یاد محمّد طاهری شهاب وهمچنین شناسنامه ی مطبوعات ایران اثر مسعود برزین ،غالب فعالیت های مطبوعاتی با توجه به شهر های امروز استان مازندران در ساری ،بابل ،آمل وقائم شهر انجام گرفته است و از شهرهای دیگر، فعّالیّت مطبوعاتی قابل ذکری وجود ندارد.
متأسفانه تاریخچه ی مطبوعات مازندران تا کنون یک جا دسته بندی و شناسنامه دار نشده است و به میان آوردن هر حرفی با احتمال و اما واگرهمراه است.زنده یاد طاهری شهاب در اثر ارزنده ی خود نام 41 مطبوعه را از سال 1296تا 1336ذکر کرده اند
موضوعاتی که مطبوعات مازندران در آن سالها به آن می پرداختند بدبن قرار است: علمی،اجتماعی،محلی،خبری،بهداشتی،سیاسی و اجتماعی-انتقادی،تاریخی،طنزوفکاهه،دینی وفلسفی و...که به نظر می رسد سهم موضوعات ادبی و فرهنگ بومی و ادبیات پاپیولار در مطبوعات قدیم مازندران مثل امروز کم رنگ و بسیار نا چیز است.و دقیقا"شاید یکی از دلایل عدم رشد جدی شعر وشاعران و هم چنین فراموشی فرهنگ،زبان و عقبه ی تاریخی و فرهنگی اهالی مازندران همین باشد.چرا که رویکرد و پردازش مطبوعاتی و یا عکس آن تأثیری موازی بر سطح مخاطبان خواهد گذاشت.
سایت فرهنگی مازندنومه چندی پیش با استناد به دو منبع یعنی(شناسنامه ی مطبوعات در ایران وتاریخ ادبیات مازندران) می توان به ذکر و معرفی مطبوعات مازندران تا سال 1336 پرداخته است.
نکته ی مهم در این گزارش این است که اسامی و آمار جامع و مانع نیست و چه بسا مطبوعاتی در جای جای استان مازندران چاپ اما بنا به هر دلیلی در لیست پژوهندگان نیامده اند .
اسامی و سال انتشار مطبوعات در مازندران تا سال1336
ساری (سماوات1296)،(دوغ1298)،(سالنامه ی دبیرستان پهلوی ساری 1318)،(لنگر1320)،(دنیا1324) (اثر1329)،(به سوی خاور1330)،(تجن1330)، (استقامت ۱۳۳۰) ، (فر ایران ۱۳۳۰) ، (کنار دریا ۱۳۳۱)، (لنگر ۱۳۳۱)،(صفا1333)و(نشریه جمعیت شیر و خورشید ساری1335)
بابل (صدای مازندران1305) (طبرستان1309) ،(جریده ی رسمی ثبت مازندران 1310)، (ارمغان سالکی 1311) ،(روح الامین 1322) ،(زبان ملّت1323) ،(مازیار 1328)، (گنج امروز 1330)، (طبری 1330)، (بابلشهر 1330)، (انتقادروز 1330) ، (اعتراف 1330) ، (اخگر 1331)و (صدای فرهنگ 36-1332)
آمل (مازندران 32-1328)(لسان ملّت 1330)(لاریجان 32-30)،(امواج خزر 1330)،(اسک 1330)،(شمشیر ملّت 1331)(فرّ آزاد --)
قائم شهر(شاهی) (صدای میهن پرستان 34-1332)
البته در این میان هستند مطبوعاتی که یا سال انتشار آن ها معلوم نیست ویا مکان انتشار آن ها مخدوش است که عبارتند از :
(هراز 32-1321)(کایر–بابل)(آرزوی شمال1322)(روزنامه ی کشور ایران 1330)
با توجه به اسامی ،آمار وسال های انتشار مطبوعات ،دهه ی چهل،دهه ی درخشان تعدد وتکثّر مطبوعات درمازندران است.که ریشه های اصلی این خیزش ورویش راباید درمسائل والتهابات اجتماعی این دهه ودهه ی قبل واحساس نیاز ووظیفه ی اهالی اندیشه وقلم این ایّام دانست .
انقلاب مشروطه ،ملّی شدن صنعت نفت ودمکراسی نسبی ای که در آن روزگاران حاصل شد به اضافه ی تشکیل وتوسه ی احزاب وفعّالیّت فراکسیون های مجالس و...ازجمله ی این عوامل می باشد.

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال