امروز : چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۰ ساعت : ۱۲:۱۷ AM
یادداشت سردبیر
نقدی بر مناظره‌ی اقتصادی نامزدهای رياست‌جمهوری ۱۴۰۰؛

طبل بزرگ، زیر پای راست

مناظره+عبارت
    -     کد خبر: 61695
    -     تاريخ انتشار : ۱۴۰۰/۳/۱۷|۰۹:۳۷
سرویس : سیاست >> دولت
مناظره‌ی عصر شنبه مؤید سردرگمی آشکار سیاسیون برجسته ایران در مواجهه با وضعیت فعلی اقتصاد ایران است. وضعیتی آشفته که از گمرک و بیمه تا بانکداری و بورس را شامل می‌شود.

عبارت l عالین نجاتی: فعلا همه حواس‌ها به انتخابات رياست‌جمهوری است، درحالی‌که قطعی برق و گرانی موادغذایی همچنان ادامه دارد و میوه‌های نوبرانه تابستانی در کشوری که خودش تولیدکننده آنهاست، بعضاً به کیلویی ۱۰۰هزار تومان رسیده‌اند تا گیلاس را برای کودکان طبقه ضعیف و متوسط بدل به رویا کند.

داوطلبان رياست‌جمهوری در نخستین مناظره، که به اقتصاد اختصاص داشت، درباره‌ی همه‌چیز حرف زدند جز اقتصاد.
گویا مملکت اصلا در تحریم نیست، مسئله رمزارزها وجود خارجی ندارد، فضای مجازی و درآمدزایی ربطی به هم ندارند،نیازی به آسیب‌شناسی چرایی بدل شدن اکثریت مردم به دلالانی روزمره نیست کولبرها شخصیت‌هایی تخیلی‌اند، تورم حقیقتی پذیرفته شده است و گردشگری هم کوچکترین نقشی در شکوفایی اقتصادی یکی از زیباترین و کهن‌ترین ممالک جهانضضص ندارد.

همه متفق‌القول بودند که چالش اصلی ایران امروز؛ اقتصادی است، اما دریغ از ارائه یک پاراگراف ایده‌ی اجرایی و تجربه‌شده. مناظره اقتصادی نامزدها حجت را بر نخبگان تمام کرد و روشن نمود؛ فرق چندانی نمی‌کند کدام‌یک از این هفت نفر، رئیس‌جمهور بعدی ایران شود.

هیچکدام از نامزدها به تحولات بسیار مهم منطقه از جمله مذاکرات صلح افغانستان، افزایش گرایش کردستان عراق به ایالات متحده، مذاکرات تازه‌ی ایران و عربستان، کاهش بی‌سابقه ارزش لیر ترکیه در برابر دلار آمریکا، و تأثیر این رخدادها بر اقتصاد ایران حرفی نزدند.

بیش از ۶ دهه است که نفت اصلی‌ترین شاخص اقتصادی ایران است، اما در مناظره‌ی اقتصادی اشاره‌ای به مهمترین مأخذ مالی کشور نشد. مگر می‌شود داوطلبان ریاست‌جمهوری در یک جدال سرنوشت‌ساز، منبع اصلی درآمد ارزی کشور را نادیده بگیرند و نگویند چگونه قرار است با تحریم‌های نفتی مقابله کنند یا روشن نشود برنامه‌ی آنها برای نقد کردن طلب‌های ایران از فروش نفت چیست؟


سالهاست که FATF به‌یکی از مهمترین چالش‌های اقتصاد کشور مبدل شده اما منتقدان تصویب آن نمی‌گویند در صورت دور زدن این نهاد بین‌المللی مالی، چگونه می‌خواهند تجارت خارجی را رونق ببخشند. این مناظره بهترین فرصت برای ارائه راه‌حل جایگزین توسط منتقدان بود اما مثل همیشه بدل به میدانی برای زیرسؤال بردن و حمله به ذات FATF شد. مناظره اقتصادی تمام شد اما این سؤال همچنان پابرجاست که به فرض رد درخواست گروه ویژه اقدام مالی، آلترناتیو چیست؟

بنابه گزارش بانک جهانی و سازمان بهداشت جهانی کرونا حداقل تا دو سال آینده بر اقتصاد جهان سایه خواهد افکند، بنابراین هرگونه تصمیم‌گیری یا تصمیم‌سازی اقتصادی منوط به درنظر گرفتن کرونا است. حقیقتی عریان که نامزدها به آسانی و بدون کوچکترین اشاره‌ای از کنارش گذشتند. پاسخهای کلیشه‌ای و سیاسی کردن عرصه اقتصاد موجب شد این مناظره بیش‌از آنکه گره‌گشا باشد، بر ابهام‌ها بیافزاید.

عبدالناصر همتی بعنوان اصلی‌ترین و باسابقه‌ترین اقتصاددان حاضر در جمع، از همان ابتدا ملت را مشتی فراموشکار و ابله فرض کرد و گفت ربطی به دولت روحانی ندارد. او که باید منطقی‌ترین و بابرنامه ترین نامزد مناظره می‌بود، گفتگویی تخصصی در حوزه‌ی اقتصاد را به جدالی سیاسی تبدیل کرد و علی‌رغم توهم خودش درباره‌ی اینکه پاسخ نقدهای اقتصادی را داده، هیچ جواب قانع‌کننده‌ای در برابر نقدهای منطقی به عملکردش در بانک مرکزی نداشت.
نمی‌شود کسی تا آخرین ماه‌های کار یک دولت، سکاندار پولی و بانکی باشد و چند روز بعد از برکناری، خودش را به کوچه علی چپ بزند. این رفتار جز توهین به فهم و درک جمهور، هیچ معنای دیگری ندارد.

آیت‌الله رئیسی اگرچه ادب را رعایت کرد و از لحاظ معرفتی خود را یک سروگردن بالاتر از بقیه نامزدها نشان داد، اما او نیز بعنوان جدی‌ترین شانس پیروزی، پیشنهاد و راه‌حل دندان‌گیری برای حل مشکلات ساختاری و مناسبتی اقتصاد ایران نداشت. اگرچه نامزدها وعده‌های طلایی خود درباره مسکن، یارانه، سبد غذایی و وام‌های آنچنانی را مجددا تکرار کردند اما نگفتند منابع این تحولات را چگونه، ازکجا و به چه‌قیمتی تهیه می‌کنند.

دولت روحانی که به‌قول منتقدانش با کدخدا ساخته بود نتوانست مشکلات بین‌المللی کشور در حوزه‌ی اقتصاد را حل کند، چه برسد به کسی که با شعار مقاومت و رویارویی دائمی و پایان‌ناپذیر با آمریکا روی کار بیاید.
البته توجیح این دسته از سیاسیون این است که آمریکا در برابر ایستادگی عقب‌نشینی می‌کند و دربرابر نرمش، قلدری، منتهی مسئله این است که عقب‌نشینی آمریکا دردی از اقتصاد ایران دوا نخواهد کرد، بلکه برعکس، هروقت آمریکا از نظر قدرت‌ قهری عقب‌نشینی کرده، در حوزه تحریم‌ها و فشار بین‌المللی بر ایران، پیشروی می‌کند و همه‌ی انرژی و توان خود را برای منزوی کردن هرچه بیشتر کشور به‌کار می‌بندد.
در این مدل از سیاست‌ورزی، فرقی میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها نیست.

مناظره‌ی عصر شنبه مؤید سردرگمی آشکار سیاسیون برجسته ایران در مواجهه با وضعیت فعلی اقتصاد ایران است. وضعیتی آشفته که از گمرک و بیمه تا بانکداری و بورس را شامل می‌شود. زنجیره‌ای از مشکلات که دومینووار برسر اقشار مختلف جامعه به‌ویژه طبقات متوسط و ضعیف، آوار می‌شود. با اینحال نه‌تنها هیچکس برنامه‌ای برای تقویت سازه‌ی اقتصاد ایران در برابر تکانه‌های شدید ندارد، بلکه از نیرو و توان کافی برای آواربرداری نیز برخوردار نیست.

اگرچه امیدوارم این پیش‌بینی هرگز محقق نشود، اما فکر نمی‌کنم شرایط اقتصادی ایران در ۴سال آینده تغییر چشمگیری کند، بلکه احتمال افزایش شکاف طبقاتی و فقر مزمن را بسیار بالا می‌دانم، زیرا آتشی زیر خاکستر اقتصاد ایران روشن است که هیچکس دود ناشی از آن را نمی‌بیند. این آتش با هیزم بی‌عدالتی دوباره گُر خواهد گرفت و اینبار افزایش قیمت حامل‌های انرژی هم چاره‌ای کار نخواهد بود.

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال