امروز : چهارشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۱ ساعت : ۸:۱۸ AM
اختصاصی
گزارش تحلیلی آماری عبارت از نرخ تورم سالانه در مازندران؛

مازندران؛ گران‌ترین استان ایران در سال گذشته/ به مرز بحران رسیدیم/ تورم مازندران؛ جهنم سرمایه‌گذاران و بهشت دلال‌ها

نرخ تورم سالانه در مازندران
    -     کد خبر: 68645
    -     تاريخ انتشار : ۱۴۰۱/۱/۹|۱۹:۴۳
من پیشتر در گزارشی اخطار داده بودم که اگر روند موجود در بهمن ۱۴۰۰ ادامه پیدا کند، مازندران بی‌شک در "نرخ تورم سالانه" رتبه‌ی خجالت‌آوری را ثبت خواهد کرد اما متاسفانه گوش شنوایی برای این تحلیل‌ها در مازندران وجود ندارد و رسانه‌ای استان نیز کمترین شناختی از تحولات تورمی مازندران در یک دهه‌ی گذشته ندارند. وقتی ارکان اصلی سیاستگذاری و اطلاع‌رسانی وقعی به این خطر اقتصادی نمی‌نهند؛ نتیجه از این بهتر نخواهد شد.

گروه اقتصاد ـ عالین نجاتی: مرکز آمار ایران آخرین اطلاعات تورمی سالانه‌ی خود را منتشر کرده و همچون دو سال اخیر؛ مازندران در جمع استان‌هایی با "بالاترین نرخ تورم" در کشور قرار دارد.

بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده‌ی این مرکز؛ استان مازندران با نرخ تورم سالیانه 44.1 درصد چهارمین استان پرتورم یا به اصطلاح گران ایران است. این بدین معناست که مازندرانی‌ها ناچارند به طور متوسط اجناس را از 28 استان دیگر گران‌تر بخرند و تنها 3 استان از مازندران تورم بیشتری دارن، که از قضا استان‌هایی عمدتا فقیر با نرخ درآمد سرانه اندک هستند. تنها استان زنجان (که اقتصادی قوی‌تر از مازندران در حوزه ی صنعت دارد) بالاتر از این استان شمالی قرار گرفته است، که تورم موادخام اصلی‌ترین دلیل آن است.

مازندران؛ گران ترین استان ایران شد

درصد تغییر شاخص کل نسبت به ماه مشابه سال قبل «تورم نقطه به نقطه» برای خانوارهای شهری کشور 1.94 درصد است. بیشترین نرخ تورم نقطه به نقطه خانوارهای شهری مربوط به استان مازندران ( 41.4درصد) و کمترین آن مربوط به استان سیستان و بلوچستان 1.27 درصد است.

درصد تغییر شاخص کل نسبت به ماه مشابه سال قبل «تورم نقطه به نقطه» برای خانوارهای روستایی 8.91 درصد میباشد.

بیشترین نرخ تورم نقطه به نقطه مربوط به استانهای مازندران و کهگیلویه و بویراحمد 42.1 درصد و کمترین آن مربوط به استان همدان (2.26 درصد) است.

فاصله‌ی استان‌های گیلان و گلستان از مازندران در این جدول نشان می‌دهد که این گرانی ارتباط چندانی با موقعیت جغرافیایی مازندران ندارد، وگرنه استان گیلان که اقتصادی شبیه به مازندران دارد نیز باید بیشترین آسیب را از گرانی در حوزه‌ی کالا و خدمات متحمل می‌شد که اینگونه نیست.

تورم سالانه مازندران به مرز بحران رسیده است

نکته عجیب دیگر در مورد مازندران این است که این استان در تمامی جداول سه‌گانه تورم سالیانه در رتبه‌های بالایی قرار گرفته و این به‌خودی‌خود؛ موید وخامت اوضاع و گرانی کنترل نشده در این استان است. بعنوان مثال در جدول تورم سالانه بر پایه خانوارهای روستایی؛ قزوین و فارس وضعیت بدتری دارند، اما همچنان شاهد حضور مازندران در جمع استان‌های صدرنشین هستیم که زنگ خطری برای مسئولان استانی است.

عبارت پیشتر در گزارشی ویژه به نرخ تورم مازندران در بهمن ماه سال 1400 اشاره کرد و توضیح داد که چرا این استان بعد از بیست سال رکورد تورم خود را شکسته است. حالا و با انتشار تورم سالانه، مشخص شده که این گرانی مقطعی نبوده و در تمام سال جریان داشته است.

استانی ثروتمند با اجناسی گران و مردمانی فقیر

نرخ تورم بالای 40درصد به معنای کاهش معنادار قدرت خرید خانوارها در استانی بسیار ثروتمند است که درآمد خود را نه از طریق اقتصاد کثیف ( اقتصاد نفتی) که وابسته به نرخ‌های جهانی است، بلکه از راه اقتصاد سبز(گردشگری و کشاورزی) کسب می‌کند. اگر تهران را به عنوان مرکز ایران کنار بگذاریم، و سعی در استحصال پتانسیل‌های اقتصادی استان‌ها داشته باشیم، خواهیم دید که نرخ تورم مازندران هیچ نسبتی با پتانسیل اقتصادی این استان ندارد.

مازندران استانی مرزی با سه فرودگاه، سه بندر، راه ریلی تاریخی، سه جاده ارتباطی به پایتخت، زیرساخت‌هایی نسبتا مناسب، جمعت جوان تحصیلکرده، سرمایه خفته و ترسوی قابل توجه و زمینه‌ی تاریخی موفق است. از سوی دیگر درآمد سرانه‌ی کشاورزی، گردشگری، انرژی‌های پاک، نیروی انسانی کارآمد و بهره‌مندی از سرمایه‌ی خفته؛ می‌تواند مازندران را به یکی از ارزان‌ترین استان‌های ایران بدل کند. اما گردشگری در مازندران نه تنها کمکی به افزایش درآمد و قدرت خرید مردم نکرده است، بلکه به دلیل سیاست‌های مخرب اقتصادی، به دشمن مازندرانی‌ها بدل شده. تخریب گسترده‌ی محیط زیست، فرار مالیاتی از طریق ده‌ها هزار خانه‌مسافر، گرانی تحمیلی به مردم بومی به دلیل گردشگرپذیری و کاهش قدرت ترانزیتی استان به علت ترافیک شدید و پراکنش نامناسب خدمات در شش ماه نخست سال، موجب شده که مازندرانی‌ها سبزی، میوه، دانه‌های روغنی و بسیاری از کالاهای درون‌استانی (تولید مازندران) را گران‌تر از دیگر نقاط کشور بخرند. یعنی مازندرانی‌ها ناچارند پرتقال و کیوی و برنج را که خود تولیدکننده‌ی آن هستند با تورمی بالاتر از زاهدانی تهیه کنند.

این نتیجه‌ی ضعف مدیریت اقتصادی، نبود برنامه بلندمدت، عدم بهره‌مندی از نظرات کارشناسی و بی‌توجهی به نقش بازار آزاد و البته ضعف این استان در حوزه تراز تجارت خارجی است. اما اصلی‌ترین دلیل را باید در عدم نظارت مناسب دولت و تحکم کافی استانداری جستجو کرد.

استاندار مازندران می‌بایست بعد از انتشار نرخ تورم بهمن 1400 بلافاصله کارگروهی ویژه برای شناسایی تورم و راه‌حل‌های مقابله با آن تشکیل می‌داد، اما ضعف معاونت اقتصادی استانداری و نبود کارشناسی خبره در بدنه کارشناسی ساختمان خیابان انقلاب، موجب شد که تورم اسفندماه نیز صعودی باشد و همین دو ماه تاثیری شگرف بر اقتصاد سالانه مازندران بگذارد.

در دولت رییسی وضع بدتر شده است

در شش ماه گذشته که دولت ابراهیم رییسی سکاندار شده است، بسیاری از وعده‌های انتخاباتی رییس جمهور عملی نشده، اما دولت سیزدهم موفقیتی نسبی در کنترل تورم داشته است. موفقیتی که مطلقا در مازندران به چشم نمی‌آید و در صورت ادامه‌ی تحریم‌ها در سال جدید باید شاهد تورم بالای 50 درصد در استان باشیم، که عملا بخش عمده‌ای از طبقه‌ی متوسط را به خصوص در سه حوزه غذا، مسکن و درمان به طبقه‌ی فقرا هل خواهد داد.

همینک نیر آثار تورم بالای سالانه در اقتصاد شهرهای بزرگ استان به چشم می‌خورد. بر اساس آخرین اطلاعات مرکز آمار ایران در حوزه‌ی مسکن قدرت خرید خانه در مازندران در سال گذشته به طور متوسط 18 درصد کاهش پیدا کرده که آمار بسیار خطرناکی است. همچنین تورم پوشاک در مازندران از 45 درصد گذشته و استانی که پیش از انقلاب به واسطه کارخانجات بزرگ نساجی در قائمشهر ، بهشهر و ساری یکی از اصلی‌ترین منابع تولید پوشاک در کشور بود، حالا به مصرف‌کننده‌ای صرف بدل شده که اتفاقا باید پوشاک را از همه‌ی کشور گران‌تر بخرد.

اتاق اصناف و بخش خصوصی در مازندران نهایت استفاده را از تعلل کشور در بازگشت به برجام در یکسال گذشته برده و به انواع بهانه‌ها نرخ‌ها را افزایش داده است. این روند بدون نظارت سازمان‌های مربوطه به عادتی ماهانه و بعضا هفتگی برای بازاریان بدل شد و مردم نیز با این باور که کشور تحت تحریم است و لابد دلیل این گرانی تحریم‌هاست، تن به گران خریدن داده و کمرشان زیر بار تورم در سال گذشته خم شد.

تورم نقطه‌ای 52 درصدی استان مازندران در حوزه خوراکی ها و آشامیدنی‌ها و همچنین تورم نقطه‌ای 35 درصدی این استان در حوزه‌ی کالاهای غیرخوراکی نشان می‌دهد که اقتصاد مازندران در تنگنایی تورمی گرفتار آمده که خروج از آن حداقل 24 ماه زمان می برد. یعنی اگر دولت و نهادهای استانی، همین امروز طرحی مناسب برای کنترل تورم داشته باشند و برجام نیز به نتیجه برسد، بازهم حدود 2 سال زمان می برد تا تورم متوسط مازندران به پیش از سال 1395 بازگردد.

غفلت تورمی در سفر رییس‌جمهور به مازندران

متاسفانه در سفر استانی رییس‌جمهور به مازندران هیچ صحبتی در مورد تورم نشد و به نظر کارگزاران استانی دولت جدید، اطلاعی از تورم شدید استان نداشتند یا ترسیدند آن را به اطلاع رییس‌جمهور برسانند، مبادا به پای ناکامی آنها نوشته شود. اما اگر اهمیت این گرانی‌ها برای رییس‌جمهور شرح داده می‌شد، دولت می‌توانست با مداخلات خود یا تنفیذ مسئولیت‌هایی خاص به استاندار امیدها به کاهش گرانی را افزایش دهد.

من پیشتر در گزارشی اخطار داده بودم که اگر روند موجود در بهمن 1400 ادامه پیدا کند، مازندران بی‌شک در "نرخ تورم سالانه" رتبه‌ی خجالت‌آوری را ثبت خواهد کرد اما متاسفانه گوش شنوایی برای این تحلیل‌ها در مازندران وجود ندارد و رسانه‌ای استان نیز کمترین شناختی از تحولات تورمی مازندران در یک دهه‌ی گذشته ندارند. وقتی ارکان اصلی سیاستگذاری و اطلاع‌رسانی وقعی به این خطر اقتصادی نمی‌نهند؛ نتیجه از این بهتر نخواهد شد.

راقم این سطور در سه گزارش مجزا راه‌حل‌هایی برای کنترل مقطعی تورم ارائه کرد، لکن مورد توجه قرار نگرفت. زیرا برخلاف آنچه انتظار می رود این مسئله در اولویت مدیران استانی نیست.

فراموش نکنیم که مردم به دلیل شعارهای اقتصادی ابراهیم رییسی او را بعنوان رییس قوه مجریه انتخاب کردند و اگر قرار باشد در دولتی که مدعی ثبات اقتصادی است و می گوید بدون برجام هم کشور را گلستان خواهد کرد، وضع اقتصادی مازندرانی ها از گذشته هم بدتر شود؛ نتایج تلخ اجتماعی و اقتصادی به همراه خواهد داشت و به موج مهاجرت روستاییان به شهرها یا مهاجرت به خارج از استان خواهد انجامید.

تورم مازندران؛ جهنم سرمایه‌گذاران و بهشت دلال‌ها

از طرفی دیگر نرخ تورم برای سرمایه‌گذاران خارج از استان حکم «تله موش» را دارد و سیگنالی است که سرمایه‌گذار واقعی را از تزریق پول به بخش های مولد منصرف خواهد کرد و در عوض چراغ سبزی به دلالان است که می گوید مازندران بهشت واسطه‌گری است و می‌توانید بدون کوچکترین هراسی هرچه دلتان خواست را به هر قیمتی بفروشید.

وقتی سرمایه گذار واقعی جای خود را به دلال بدهد، کالاهای مصرفی هم سرمایه‌ای خواهند شد و حباب هایی بزرگ در سه بخش مسکن، خودرو و خدمات کشاورزی در استان شکل خواهد گرفت که ترکیدن آن تمامی بخش های اقتصادی مازندران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

برای نخستین بار در یک دهه اخیر؛ تورم کمرشکن به روستاهای مازندارن رسید

بی شک مدیران، نمایندگان مجلس و ثروتمندان مازندرانی و خانواده‌هایشان از این گرانی‌ها مطلع نمی شوند و تورم برای‌شان حکم یک "سوزن ته‌گرد زدن به پای فیل" را دارد، اما خانوارهای شهری مازندران ـ به‌ویژه طبقه‌ی متوسط ـ در سال گذشته خوراکی‌های خود را با نرخ تورم 54 درصدی تهیه کرده‌اند. عددی باورنکردنی که به کاهش سبد خرید مردم و فقر غذایی بیشتر آنها می انجامد.

استانی که در صد بسیاری از بیماری‌ها در کشور قرار دارد، باید زمینه را برای افزایش تغذیه سالم شهروندانش فراهم نماید نه اینکه کاری کند مردم از آنچه قبلا می‌خوردند هم بی‌نصیب باشند.

آنچه خطر جدی‌تری برای اقتصاد مازندران است، وضعیت بسیار بد «تورم روستایی» است. اگر نرخ تورم سالانه مازندران در یک دهه گذشته را بررسی کنید، در اکثر سالها؛ فاصله‌ی معناداری میان تورم شهری و روستایی در این استان دیده می‌شود و روستاییان به دلیل مولد بودن، گرانی به مراتب کمتری را از شهرنشینان تحمل می‌کردند، اما آمار جدید نشان می‌دهد که «تورم روستایی» همپای «تورم شهری» در حال افزایش است و در سال گدشته به 54.4 درصد در زمینه کالاهای خوراکی و آشمامیدنی ها رسیده است.

اینها همگی نتایج یک ناکامی بزرگ در اقتصاد ایران است. نخست بلاتکلیفی برجامی که به شدت مردم را ضعیف و پریشان، و بازار را سردرگم و لنگ‌درهوا کرده و حالا به روشنی خود را در آمارها نشان می دهد. دیگری افزایش نقدینگی و سرازیر شدن آن در بخش های غیرمولد بدون نظارت و مراقبت های دولتی و البته تغییر کاربری گسترده‌ی زمین‌های کشاورزی و ترغیب روستاییان به فروش زمین‌هایشان به خوش نشین‌ها توسط بخشداران و دهیاران. این سه عامل اصلی؛ «مثلث تورم روستایی» در مازندران را تشکیل می‌دهند که حالا به مثلث برمودا بدل شده و همگان را می بلعد.

 

 

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال